Próbując porównać obydwa obiegi musimy odpowiedzieć sobie najpierw na pytanie czym tak
naprawdę jest rebreather ? (powtórny oddech)
Jak sama nazwa wskazuje jest to urządzenie o pół zamkniętym – SCR (SEMI CLOSED REBREATHER) lub zamkniętym
– CCR (CLOSED CIRCUIT REBREATHER) obiegu czynnika oddechowego tworzące tym samym pewnego rodzaju system naczyń
połączonych tzw. „ drugie płuca”
Zasada działania obydwu układów jest w zasadzie bardzo podobna co oznacza że urządzenia te absorbują dwutlenek
węgla CO2 z układu oddechowego tzw. pętli oddechowej do scrubbera w którym to znajduje się materiał absorbcyjny
w postaci np. sodowanego wapna.
Oczywiście można zastosować absorbent innego rodzaju np. lithium, który znacznie wydłuży czas działania.
Ponadto poszczególne absorbenty mogą się różnić grubością granulatu od 0.5mm do 2.5mm. W miejsce zużytego
gazu samoczynnie dawkowany jest NITROX lub tlen . Różnica pomiędzy obiegiem pół zamkniętym a zamkniętym
polega na tym , że w SCR zużyty gaz CO2 zostaje co jakiś czas częściowo usunięty na zewnątrz a w CCR nie.
Natomiast wspólną cechą obydwu obiegów jest fakt że z powodu reakcji chemicznej do jakiej dochodzi w skutek
pochłaniania dwutlenku węgla wytwarza się wilgoć oraz ciepło. Dzięki temu oddychamy wilgotnym i ciepłym
gazem, który nie powoduje zamarzania obydwu układów. Również w obydwu przypadkach zużycie jest wielkością
stałą niezależną od głębokości
Jednak największa
różnica mająca bezpośredni wpływ na korzyści związane z użyciem
rebreatherów polega na tym iż obieg pół zamknięty posiada stałą frakcje
(zawartość tlenu) w mieszance oddechowej i zmienne ciśnienie parcjalne
PPO2 zależnie od głębokości.
Natomiast obieg
zamknięty posiada odwrotnie zmienną frakcje zależną od głębokości i
stałe ciśnienie parcjalne.
Rozpatrując
korzyści oraz zagrożenia wynikające z używania obydwu obiegów skupmy się
najpierw na obiegu pół zamkniętym jako teoretycznie „łatwiejszym”
W obiegach pół
zamkniętych, które zawsze musza być zasilane nitroksem z powodu stałej
frakcji i zmiennego ciś. parcjalnego korzyści i zagrożenia będą
identyczne jak w obiegach otwartych. Jedyną realna korzyścią będzie
mniejsze zużycie gazu.
Inaczej wygląda
sytuacja w przypadku obiegów zamkniętych gdzie sterowana elektronicznie
maszyna z powodu utrzymywanego stałego ciś . parcjalnego oraz zmiennej
frakcji przez cały czas nurkowania utrzymuje zawartość tlenu optymalnie
na jak najwyższym poziomie.
Przekłada się to na
znaczne wydłużenia czasu nurkowania bezdekompresyjnego oraz całkowitego
co jak wiadomo ma ogromne znaczenie przy różnego typu eksploracjach.
Niemniej istotne
jest tutaj minimalne zużycie gazu zwłaszcza przy zastosowaniu trimiksu.
Idealne wydaje się
tutaj stwierdzenie że w rebreatherach o obiegu zamkniętym
najważniejsze jest monitorowanie czym oddychamy, a nie czy mamy czym
oddychać jak w przypadku obiegu pól zamkniętego lub otwartego.
Warto również
pamiętać o kolejnej korzyści w postaci „cichej” pracy urządzenia czyli o
nie wytwarzaniu bąbli oddechowych. Jest to bardzo istotne przy
fotografowaniu oraz filmowaniu podwodnego świata lub ewentualnych
akcjach .
Niestety wadą tych
urządzeń jest groźba ich zalania co w konsekwencji może doprowadzić do
powstania kaustycznego koktailu i poparzenia górnych dróg oddechowych.
Czasami w wyniku
różnych awarii gwałtownie wzrastający poziom tlenu lub dwutlenku węgla
może doprowadzić do zatrucia tlenem centralnego układu nurkowego lub
utraty przytomności.
Dlatego na
zakończenie pragnę przestrzec wszystkich przed jakimikolwiek próbami
samodzielnego użycia rebreatherów bez wcześniejszego ukończenia
specjalistycznego kursu.
Do powyższych i
poniższych porównań świadomie używam najpopularniejszych na rynku
rebreatherów typu:
- BUDDY INSPIRATION
działającego w układzie zamkniętym dawkującego tlen w sposób
automatyczny
- DRAGER DOLPHIN
lub ATLANTIS działających w układzie półzamkniętym – aktywnym czyli
takim który działa na zasadzie ciągłego dawkowania mieszanki.
Rebreathery CCR i
SCR typu pasywnego czyli dawkującego mieszankę „na żądanie” będą
przedmiotem rozważań w kolejnym artykule.
ZASADA DZIAŁANIA
SCR
- gaz dostarczany
jest z butli poprzez jedną z czterech dostępnych dysz o różnym przepływie
- przepływ
uzależniony jest od rodzaju nitroxu jakim oddychamy
- dostępne są
następujące dysze : 32% , 40% , 50% , 60%
- gaz dostarczany
jest non stop i ma stały przepływ bez względu na głębokość
- w związku z tym
jego nadmiar usuwany jest z układu poprzez zawór nadmiarowy .
KORZYŚCI PŁYNĄCE Z
UŻYWANIA SCR
|
W STOSUNKU DO
POWIETRZA |
W STOSUNKU DO OBIEGU OTWARTEGO
|
- dłuższy czas nurkowania bezdekompresyjnego
- krótsza dekompresja
- mniejsze zagrożenie chorobą dekompresyjną
- mniejsza narkoza
- mniejsze zużycie gazu
- lepsze samopoczucie (poprzez ograniczenie mikropęchęrzyków arteryjnych)
|
- cichsza praca częściowy brak bąbli)
- wilgotny gaz
- ciepły gaz
- niezamarza
- lepsza kontrola pływalności
- mniejsze zużycie gazu
- teoretycznie jest lżejszy
|
ZAGROŻENIA PŁYNĄCE
Z UŻYWANIA SCR
|
W STOSUNKU DO POWIETRZA
|
W STOSUNKU DO
OBIEGU OTWARTEGO |
- HYPEROXIA
- HYPOXIA
- HYPERCAPNIA
- ZALANIE UKŁADU
|
- TRUDNIEJSZE ODDYCHANIE
- MOŻE NAS PRZYDUSZAĆ
|
ZASADA DZIAŁANIA CCR
- Jest to urządzenie o całkowicie zamkniętym obiegu (układzie oddechowym) bez bąbli
- Posiada stałe PPO2 przez cały czas nurkowania
- Absorbuje CO2 a w jego miejsce dawkuje O2
- W CCR najważniejsze jest monitorowanie czym oddychamy a nie czy mamy czym oddychać jak w
SCR czy w układzie otwartym
- jak nie będziemy tego robić to poprostu umrzemy nie wiadomo tylko gdzie i kiedy
- z obiegów zamkniętych pozostanie nam umiejętność ruszania płetwami
- trzeba wszystko zrozumieć nie tylko wiedzieć
RÓŻNICE POMIĘDZY
SCR A CCR
|
SCR
|
CCR
|
|
Czasowe bąble
Zmienne Ppo2
Bardziej stabilny
Stały przepływ gazu
Stała pływalność
Stałe FO2
Większe zużycie gazu
Gorszy komfort oddechowy
|
Bez bąbli
Stałe Ppo2
Mniej stabilny
Czasowy wtrysk
Zmienna pływalność
Zmienne FO2
Dużo mniejsze zużycie gazu
Lepszy komfort oddechowy
|
Grzegorz „BANAN” DOMINIK
TDI CC REBREATHER INSTRUKTOR TRAINER
ABYSS DIVING
SDI-TDI
POLSKA
| 
